Piramida w Rapie – grobowiec rodzinny von Fahrenheid [zwiedzanie, historia, ciekawostki]

Piramida w Rapie jest zabytkiem znajdującym się na terenie Nadleśnictwo Czerwony Dwór. To jeden z najbardziej nietypowych zabytków Mazur. Wbrew temu co może sugerować nazwa, nie jest jednak starożytną budowlą, ale nieco ekstrawaganckim rodzinnym grobowcem pruskiego rodu von Fahrenheid, wzniesionym w formie piramidy na terenie dzisiejszej wsi Rapa, niedaleko Bań Mazurskich i Gołdapi. Obiekt stoi w lesie, na dawnym podmokłym terenie, co tylko wzmacnia jego tajemniczy charakter. Rapa i okoliczne ziemie do 1945 r. były w posiadaniu jednego z bogatszych rodów pruskich – Farenheid. Ich siedzibą były Bejnuny

Co to jest Piramida w Rapie?

Piramida w Rapie to kaplica grobowa, czyli mauzoleum rodzinne rodziny von Fahrenheid. Jej forma nawiązuje do piramid, choć badacze nie są zgodni, czy główną inspiracją był starożytny Egipt, symbolika masońska, czy połączenie obu tych motywów. W środku znajdowały się trumny członków rodu von Fahrenheid. Ciała pochowanych osób uległy naturalnej mumifikacji, co przez lata stało się źródłem wielu legend.

Piramida jest zabytkiem o numerze rejestrowym A-915 z 17 sierpnia 1992. Architektem który zaprojektował piramidę w Rapie jest Bertel Thorvaldsen.

Piramida w Rapie. Dane techniczne

Datowanie piramidy nie jest całkowicie jednoznaczne. W popularnych opisach pojawia się 1811 rok, natomiast opracowania związane z badaniami i renowacją wskazują także na lata 1792-1795.

Kto zbudował Piramidę w Rapie?

Piramida powstała z inicjatywy rodu von Fahrenheid, właścicieli okolicznych dóbr. Za pomysłodawcę najczęściej uznaje się barona z tej rodziny, związanego z majątkiem w Rapie i Bejnunach. Był to ród zamożny, kolekcjonerski i zainteresowany sztuką, podróżami oraz modnymi wówczas motywami starożytnego Egiptu. Architekt obiektu nie jest pewny. Czasem wskazuje się Bertela Thorvaldsena, ale brak jednoznacznych dowodów, że to on zaprojektował piramidę.

Kto jest pochowany w Piramidzie w Rapie?

W grobowcu pochowano członków rodu von Fahrenheid. Według badań archeologów z Uniwersytetu Warszawskiego znajdowały się tam szczątki siedmiu osób: pięciorga dorosłych i dwojga dzieci. Wśród wymienianych osób pojawia się m.in. trzyletnia Ninette, córka barona, a także przedstawiciele kolejnych pokoleń rodziny. Ninette von Fahrenheid zmarła na szkarlatynę w 1811 r. Źródła wspominają też o szczątkach związanych z rodzinami von Bujack i von Altenstadt.

Piramida w Rapie. Historia

Historia Piramidy w Rapie zaczyna się od majątku rodu von Fahrenheid. Rodzina należała do zamożnej warstwy pruskiej szlachty, a jej przedstawiciele posiadali dobra w tej części dawnych Prus Wschodnich. Nietypowy grobowiec miał wyróżniać się formą i odpowiadać ówczesnym fascynacjom kulturą starożytną, symboliką śmierci oraz życiem po śmierci.

Po utracie dawnego znaczenia majątku piramida zaczęła niszczeć. Przez lata stała samotnie w lesie, z dala od zabudowań. W czasie I wojny światowej i II wojny światowej została splądrowana. Później dochodziło do kolejnych aktów dewastacji, a wnętrze przez długi czas nie było właściwie zabezpieczone. Dopiero w XXI wieku podjęto poważniejsze działania ratunkowe. W 2015 roku przeprowadzono badania archeologiczno-architektoniczne, a w 2018 roku zakończono remont i konserwację obiektu. Prace kosztowały 890 tys. zł i zostały sfinansowane z Funduszu Leśnego.

Piramida w Rapie. Ciekawostki

Jedną z największych ciekawostek jest naturalna mumifikacja ciał. Przez lata tłumaczono ją niezwykłymi właściwościami piramidy. Bardziej prawdopodobne wyjaśnienie dotyczy specyficznego mikroklimatu panującego wewnątrz grobowca, w tym wentylacji i mikroklimatu.

Z piramidą wiąże się także legenda o tragicznej śmierci kilku członków rodziny po zatruciu grzybami. Opowieść jest efektowna, ale historycznie mało wiarygodna, ponieważ część osób wskazywanych w legendzie zmarła w innych latach. Inna legenda dotyczy bezgłowych szczątków. Fakt dekapitacji należy raczej wiązać z profanacją i grabieżą grobowca niż z dawnymi wierzeniami. Niedaleko bo niespełna 10km dalej w województwie Warmińsko-Mazurskim w miejscowości Zakałcze Wielkie znajduje się Grobowiec Steinertów w którym spoczywające szczątki są również pozbawione głów.

Czy Piramida w Rapie jest miejscem mocy?

W opisach turystycznych Piramida w Rapie bywa nazywana „miejscem mocy”. Pojawiają się tam wzmianki o promieniowaniu, liniach energetycznych i szczególnym wpływie kształtu piramidy. Radiesteci mierzą i określają tam promieniowanie na poziomie rzędu 23 tys. jednostek BSM czyli w skali Bovisa, co znacznie przewyższa naturalne promieniowanie (6,5 tys.) i sprzyja regeneracji. Budowla ma właściwości mumifikujące i stymulujące. Trzeba jednak traktować to jako element lokalnych opowieści i turystycznej legendy, a nie fakt naukowy. Z punktu widzenia badań bardziej pewne jest to, że piramida jest zabytkiem, grobowcem i ciekawym przykładem nietypowej architektury sepulkralnej na Mazurach.

Piramida w Rapie – dojazd, parking, mapa

Jak dojechać do Piramidy w Rapie? Ta atrakcja znajduje się na terenie Mazur, województwa warmińsko-mazurskiego. Dojazd z Giżycka zajmuje około 50 minut samochodem. Najłatwiej dotrzeć drogą przez Węgorzewo i Banie Mazurskie. Dotrzeć tutaj możemy lokalną drogą, kierując się w kierunku północnym od miejscowości Banie Mazurskie (około 8km).

Parkingi są dwa i znajdują się przy głównej asfaltowej drodze, Jeden jest płatny (kosztował 5zł gdy byłem tam w 2018r) a po drugiej stronie ulicy jest parking leśny który pomieści 2-3 samochody. Z pod parkingu ruszamy już wąską ścieżką ok 400 metrów w kierunku piramidy.

Zwiedzanie Piramidy w Rapie jest możliwe przez całą dobę, sam wstęp na jej teren jest również bezpłatny. Do piramidy jednak nie można wejść tylko ogląda się ją z zewnątrz choć można zajrzeć do środka

Źródła

Fot. Autorstwa Lesnydzban – Praca własna, CC BY-SA 4.0,
Teksty oprac. na podstawie: Wikipedia, Nadleśnictwo Czerwony Dwór, Dzieje.pl/PAP, National Geographic, portal gminy Piękna Góra, informacja turystyczna Mrągowo.